BLOG

STAROSTWO KAMIENIECKIE | Geografia na styku województw ruskiego i bełskiego (Ruś Czerwona)

STAROSTWO KAMIENIECKIE | Geografia na styku województw ruskiego i bełskiego (Ruś Czerwona)

2025-11-19

Starostwo kamienieckie łączyło lasy Małego Polesia z doliną Bugu, tworząc trwały układ dwóch oddzielnych części. Zmienna sieć osad i spory graniczne budowały jego charakter, a kolejne lustracje ukazywały nieustannie przekształcający się obraz regionu.

ZIEMIA PRZEMYSKA | Jak rosła i zmieniała się ruska szlachta w XVI wieku

ZIEMIA PRZEMYSKA | Jak rosła i zmieniała się ruska szlachta w XVI wieku

2025-11-18

W XVI wieku ruska szlachta tworzyła liczną i spójną wspólnotę, silnie zakorzenioną w przedgórzu Karpat. Rozbudowane „gniazda” rodzinne, wzrost liczebności i intensywne więzi małżeńskie sprawiały, że mimo ograniczeń społecznych pozostawała grupą wyjątkowo

RZECZPOSPOLITA | Kiedy używki stworzyły nowoczesną „konsumpcję”?

RZECZPOSPOLITA | Kiedy używki stworzyły nowoczesną „konsumpcję”?

2025-11-17

Używki XVII i XVIII wieku napędzały nowoczesną konsumpcję. Alkohol, kawa, tytoń i czekolada zmieniały codzienność, a w Rzeczypospolitej piwo i mocne trunki łączyły funkcje żywieniowe, medyczne i społeczne, nadając rytm życiu dawnych mieszkańców.

ZIEMIA DOBRZYŃSKA | Rumunki, budy i olędrzy – mozaika osadnicza w regionie u schyłku I Rzeczypospolitej

ZIEMIA DOBRZYŃSKA | Rumunki, budy i olędrzy – mozaika osadnicza w regionie u schyłku I Rzeczypospolitej

2025-10-13

Rumunki, budy i wsie olęderskie zmieniły krajobraz ziemi dobrzyńskiej w XVIII wieku. Rozproszone gospodarstwa i kolonizacja pustek nadały regionowi nową dynamikę. Puszcze ustępowały pola, a tradycyjne folwarki i dawne wsie zyskały nowe otoczenie, tworząc

WARSZAWA | Szpital Generalny Dzieciątka Jezus – dla kobiet „sekretnie rodzących”

WARSZAWA | Szpital Generalny Dzieciątka Jezus – dla kobiet „sekretnie rodzących”

2025-10-14

W 1761 r. w Warszawie powstał Szpital Dzieciątka Jezus z izbami dla kobiet „sekretnie rodzących”. Zapewniał anonimowe porody, chronił matki i dzieci, a także wyprzedzał rozwiązania w Europie, stając się symbolem humanitarnej zmiany w późnej Rzeczypospolit

RZECZPOSPOLITA  A.D. 1652-1654 | Polityka w karczmie, wojna na jarmarku – pogranicze w epoce szpiegów

RZECZPOSPOLITA A.D. 1652-1654 | Polityka w karczmie, wojna na jarmarku – pogranicze w epoce szpiegów

2025-10-07

Na pograniczu polsko-moskiewskim codzienność była podszyta intrygą i strachem. Handel, więzi rodzinne i karczmy stawały się narzędziem wywiadu, a mieszkańcy musieli balansować między lojalnością wobec państwa a wspólnotą. Informacja liczyła się równie moc

KORONA I LITWA | Braterstwo czy poddaństwo? Naród polityczny czy złudzenie?

KORONA I LITWA | Braterstwo czy poddaństwo? Naród polityczny czy złudzenie?

2025-10-01

Od pierwszych unii po Konstytucję 3 maja Litwa i Polska tworzyły wspólną historię. Horodło dało więzi elit, Lublin – wspólne państwo, a aspiracje szlachty scalały oba narody. Ale finał tej drogi wzbudzał już tyle samo dumy, co obaw o utraconą niezależność

RZECZPOSPOLITA I WYSOKA PORTA | Życie na pograniczu polsko-tureckim w cieniu zamku w Chocimiu w XVIII w.

RZECZPOSPOLITA I WYSOKA PORTA | Życie na pograniczu polsko-tureckim w cieniu zamku w Chocimiu w XVIII w.

2025-09-30

W XVIII-wiecznym Chocimiu granica była czymś więcej niż linią podziału – stanowiła miejsce spotkań. Obok decyzji mocarstw toczyło się zwykłe życie, w którym handel i sąsiedzkie relacje mieszały się z militarną obecnością twierdzy.

RZECZPOSPOLITA | Kraków i Warszawa oraz mit stolicy, której formalnie nie było

RZECZPOSPOLITA | Kraków i Warszawa oraz mit stolicy, której formalnie nie było

2025-09-28

W Rzeczpospolitej funkcje stołeczne dzieliły się między kilka miast. Kraków był centrum koronacyjnym, Warszawa siedzibą polityczną i królewską, a Wilno stolicą Litwy. Największym ośrodkiem gospodarczym był Gdańsk, lecz nie miał rangi stołecznej. Dopiero w

RZECZPOSPOLITA I HISZPANIA | Zygmunt III i „bałtycka krucjata”. Dlaczego Rzeczpospolita  rozważała wspólną flotę z Hiszpanią?

RZECZPOSPOLITA I HISZPANIA | Zygmunt III i „bałtycka krucjata”. Dlaczego Rzeczpospolita rozważała wspólną flotę z Hiszpanią?

2025-09-26

Na początku XVII wieku planowano wspólną flotę Polski i Hiszpanii przeciw Niderlandom. Kandydatura Władysława Wazy na dowódcę sił morskich pokazywała znaczenie Rzeczypospolitej w strategii kontrreformacyjnej. Choć projekt upadł, świadczył o jej potencjale

Zobacz najnowsze mapy