Ziemia przemyska – dwa najazdy tatarskie w 1621 r. podczas wojny polsko-tureckiej [MAPY]

Do spodziewanego konfliktu militarnego z Imperium Osmańskim władze Rzeczypospolitej przygotowywały sie już od ostatnich miesięcy 1620 roku. Na sejmie obradującym w Warszawie od 3 listopada do 11 grudnia 1620 roku uchwalono wysokie podatki...
Ziemia przemyska – dwa najazdy tatarskie w 1621 r. podczas wojny polsko-tureckiej [MAPY]

mapa hipsometryczna, mapa wysokości bezwzględnych, najwyższy punkt, najniższy punkt, XVI w., XVII w., XVIII w., województwo ruskie, ziemia sanocka, ziemia przemyska, powiat przemyski, powiat samborski, powiat drohobycki, powiat stryjski, ziemia lwowska, powiat lwowski, powiat żydaczowski, ziemia halicka, powiat halicki, powiat kołomyjski, Józefów, Krzeszów, Tarnogród, Leżajsk, Sokołów, Żołynia, Grodzisko, Sieniawa, Łańcut, Przeworsk, Rzeszów, Jarosław, Tyczyn, Kańczuga, Radymno, Krakowiec, Pruchnik, Krzywce, Przemyśl, Mościska, Bircza, Niżankowice, Rybotycze, Nowe Miasto, Dobromil, Chyrów, Felsztyn, Sambor, Starasól, Ustrzyki, Stare Miasto, Drohobycz, Stryj, Turka, Skole, Błażowa, Jawornik Polski, Dynów, Dubiecko, Babice, Krosno, Brzozów, Dukla, Rymanów, Jaćmierz, Zarszyn, Mrzygłód, Sanok, Tyrawa Wołoska, Nowotaniec, Bukowisko, Lisko, Lesko, Baligród, Jaśliska, Lutowiska, Barysz, Baworów, Bohorodczany, Bołszowce, Bucniów, Buczacz, Budzanów, Bukaczowce, Bursztyn, Chocimierz, Chorostków, Czernelica, Czortków, Delatyn, Grzymałów, Gwoździec, Halicz, Horodenka, Horożanka, Jabłonów, Janów, Jezupol, Kałusz, Kamionka Wielka, Knihynicze, Kołomyja, Kopyczyńce, Kosów, Kozłów, Kułaczkowce, Kuty, Łysiec, Mariampol, Michalcze, Mikulińce, Monastsrzyska, Nadwórna, Niżniów, Obertyn, Ottynia, Peczeniżyn, Podgrodzie, Podhajce, Potok Złoty, Rohatyn, Skałąt, Sołotwina, Stanisławów, Strusów, Suchostaw, Śniatyń, Tarnopol, Tłumacz, Touste, Trembowla, Tyśmienica, Uście Zielone, Wiśniowczyk, Wojniłów, Zabłotów, Zarwanica, Zawałów, Złotniki, Białobożnica, Konkolniki, Martynów Nowy, Biały Kamień, Bolechów, Bóbrka, Brody, Brzeżany, Brzozdowce, Buszcze, Chodorów, Dolina, Dunajów, Firlejów, Gliniany, Gołogóry, Grudek, Janów, Jaryczów Nowy, Jaworów, Jezierna, Kamionka Strumiłowa, Knihynicze, Komarno, Koniuchy, Kozowa, Kukizów, Kulików, Markpol, Mikołajów, Narajów, Nawaria, Olesko, Podkamień, Pomorzany, Przemyślany, Rozdół, Rożniatów, Ruda, Sasów, Sokołów, Sokołówka, Stratyn, Strzeliska Nowe, Szczerzec, Świrz, Wybranówka, Założce, Zarudzie, Zborów, Złoczów, Żółkiew, Żudaczów, Żurawno, Kutkorz, Podwysokie, Rakowiec, Sokołówka, Tadanie, Żurów, Chełm, Gorzków, Izbica, Krasnobród, Krasnystaw, Luboml, Opalin, Pawłów, Ratno, Rejowiec, Sawin, Skierbieszów, Szczebrzeszczyn, Tarnogóra, Turobin, Uchanie, Wojsławice, Zamość, Żółkiewka

ziemia przemyska, najazdy tatarskie, Tatarzy, Kozacy, Tatarzy krymscy, Tatarzy budżaccy, Krym, Budziak, Chanat Krymski, województwo ruskie, Ruś Czerwona, Ukraina, zniszczenia wojenne, 1621, XVII wiek, straty materialne, wojna asymetryczna, łany kmiece, gospodarstwa zagrodnicze, gospodarstwa komornicze, zagrodnicy, komornicy, powiat przemyski, powiat stryjski, powiat drohobycki, powiat samborski, Józefów, Krzeszów, Tarnogród, Leżajsk, Sokołów, Żołynia, Grodzisko, Sieniawa, Łańcut, Przeworsk, Rzeszów, Jarosław, Tyczyn, Kańczuga, Radymno, Krakowiec, Pruchnik, Krzywce, Przemyśl, Mościska, Bircza, Niżankowice, Rybotycze, Nowe Miasto, Dobromil, Chyrów, Felsztyn, Sambor, Starasól, Ustrzyki, Stare Miasto, Drohobycz, Stryj, Turka, Skole

„...Do spodziewanego konfliktu militarnego z Imperium Osmańskim władze Rzeczypospolitej przygotowywały sie już od ostatnich miesięcy 1620 roku. Na sejmie obradującym w Warszawie od 3 listopada do 11 grudnia 1620 roku uchwalono wysokie podatki na opłacenie armii, podejmując również szereg uchwał mających wzmocnić obronę południowo-wschodnich ziem koronnych. Dokładna data wkroczenia wojsk tatarskich na teren ziemi przemyskiej nie została określona w dotychczasowej literaturze przedmiotu. Wydaje sie, że pierwsze formacje Krymców pojawiły sie na interesującym obszarze dopiero rankiem 15 września 1621 roku, gdyż właśnie tego dnia ordyńcy napadli na wsie Balice i Rustweczko (Rostwo), położone kilka kilometrów na południowy-wschód od Medyki. Torhak tatarski, który dokonał napadu na obie wspomniane wioski, był częścią czambułu zmierzającego w kierunku Bramy Przemyskiej, w rejonie której miało nastąpić spotkanie z innym zespołem jazdy tatarskiej podążającym z północy. Zagony tatarskie wdarły sie na obszar powiatu przemyskiego ziemi przemyskiej od strony wschodniej. Jako pierwsze przemocy Perekopców doświadczyły wsie Szołomience, Milatyn, Milczyce, Dołhomosciska i Zarzecze k. Sadowej Wiszni. Równoczesnie inne tatarskie grupy bojowe, przemieszczając sie w kierunku zachodnim, obeszły Sądową Wisznię od południa, dewastując jednak kilka gospodarstw kmiecych stojących na Przedmieściu Wielkim...”.

„...W następnych godzinach Tatarzy, nie napotykając większego oporu, napadli na Kulmatycze, Szeszerowice, Wołczyszczowice, Mistyce i Stojance. Podczas wykonywania manewru obejścia Sądowej Wiszni doszło jednak do starć między grasującymi ordyńcami a grupą uzbrojonych mieszczan wiszniańskich. Wiadomo, że w czasie jednej z potyczek, która miała miejsce pod miastem i zakończyła się pogromem jednego z tatarskich torhaków, ochotnicy z Sądowej Wiszni zdobyli na ordyńcach stado koni...”.

ziemia przemyska, najazdy tatarskie, Tatarzy, Kozacy, Tatarzy krymscy, Tatarzy budżaccy, Krym, Budziak, Chanat Krymski, województwo ruskie, Ruś Czerwona, Ukraina, zniszczenia wojenne, 1621, XVII wiek, straty materialne, wojna asymetryczna, łany kmiece, gospodarstwa zagrodnicze, gospodarstwa komornicze, zagrodnicy, komornicy, powiat przemyski, powiat stryjski, powiat drohobycki, powiat samborski, Józefów, Krzeszów, Tarnogród, Leżajsk, Sokołów, Żołynia, Grodzisko, Sieniawa, Łańcut, Przeworsk, Rzeszów, Jarosław, Tyczyn, Kańczuga, Radymno, Krakowiec, Pruchnik, Krzywce, Przemyśl, Mościska, Bircza, Niżankowice, Rybotycze, Nowe Miasto, Dobromil, Chyrów, Felsztyn, Sambor, Starasól, Ustrzyki, Stare Miasto, Drohobycz, Stryj, Turka, Skole

„...Podsumowując problem zniszczeń i strat materialnych wywołanych na obszarze ziemi przemyskiej przez czambuły tatarskie jesienią 1621 roku, trzeba stwierdzić, że największe szkody poniósł powiat samborski i przemyski, a nieco mniejsze straty zostały udokumentowane w powiecie drohobyckim. Stosunkowo mniejsze zniszczenia odnotowano na terytorium powiatu stryjskiego, które zresztą ograniczone zostały do północno-wschodniej i środkowej części Stryjszczyzny. Było to wynikiem tego, ze duża cześć wsi z powiatów stryjskiego i drohobyckiego, które stały sie celami dla tatarskich grup uderzeniowych w 1621 roku, zostały spustoszone przez ordyńców już w 1618 i 1620 roku...”.

ziemia przemyska, najazdy tatarskie, Tatarzy, Kozacy, Tatarzy krymscy, Tatarzy budżaccy, Krym, Budziak, Chanat Krymski, województwo ruskie, Ruś Czerwona, Ukraina, zniszczenia wojenne, 1621, XVII wiek, straty materialne, wojna asymetryczna, łany kmiece, gospodarstwa zagrodnicze, gospodarstwa komornicze, zagrodnicy, komornicy, powiat przemyski, powiat stryjski, powiat drohobycki, powiat samborski, Józefów, Krzeszów, Tarnogród, Leżajsk, Sokołów, Żołynia, Grodzisko, Sieniawa, Łańcut, Przeworsk, Rzeszów, Jarosław, Tyczyn, Kańczuga, Radymno, Krakowiec, Pruchnik, Krzywce, Przemyśl, Mościska, Bircza, Niżankowice, Rybotycze, Nowe Miasto, Dobromil, Chyrów, Felsztyn, Sambor, Starasól, Ustrzyki, Stare Miasto, Drohobycz, Stryj, Turka, Skole

 „...Innym powodem takiego rozkładu przestrzennego zniszczeń w obrębie ziemi przemyskiej było celowe skupianie wysiłku operacyjnego przez dowódców z Krymu i Budziaku na terenach, które nie były zdewastowane poprzednimi rajdami wojsk tatarskich, i które dysponowały wystarczająco wysokim potencjałem demograficznym i zasobami dóbr materialnych. W ten sposób na obszarze ziemi przemyskiej już w początkach lat 20. XVII stulecia rozpoczął sie niepostrzeżenie proces delokalizacji zniszczeń wojennych, tak charakterystyczny dla aktywności militarno-ekonomicznej ord z Krymu i Budziaku penetrujących wówczas ziemie czerwonoruskie...”.


 


LITERATURA I ŹRÓDŁA

Gliwa A., 2013, Kraina upartych niepogód. Zniszczenia wojenne na obszarze ziemi przemyskiej w XVII wieku

 

Zobacz najnowsze mapy